Klasyfikacja wód

Woda to podstawowy element przyrody, warunkujący istnienie życia na Ziemi. Jej zasoby na kuli ziemskiej szacuje się na 1360 mln km3.
Podstawowy podział wód to:

  • wody atmosferyczne,
  • wody powierzchniowe,
  • wody podziemne.

Wody atmosferyczne związane są ściśle z atmosferą i zaliczamy do nich przede wszystkim deszcz, śnieg, mgłę, itp. Zasilają one wody powierzchniowe i wody podziemne.

Wody powierzchniowe to wszystkie wody występujące na powierzchni Ziemi. Należą do nich zarówno:

  • wody słone - oceany, morza i słone jeziora,
  • wody słodkie - a więc rzeki, jeziora, zbiorniki retencyjne oraz bagna.

Skład wód powierzchniowych jest zmienny i zależy od wielu czynników, między innymi takich jak: rodzaj gleby, pora roku, jakość wód opadowych, czas kontaktu z glebą czy też zagospodarowanie zbiorników.

Wody podziemne z kolei, to wody znajdujące się pod powierzchnią ziemi, które wypełniają szczeliny, próżnie i pory skalne. Stanowią one 97 proc. ogólnych zasobów wód pitnych na naszej planecie. Dzielimy je na:

  • podskórne - występują na głębokości od kilkudziesięciu centymetrów do kilku metrów nad pierwszą nieprzepuszczalną warstwą gleby,
  • gruntowe - to wody pod nieprzepuszczalną warstwą gruntu, występujące na głębokości od 8 do 10 metrów,
  • podziemne wody głębinowe znajdują się na głębokości ponad 20 metrów i wypływają z głębi Ziemi.

Dokonując dalszej klasyfikacji wód, wody można podzielić na:

  • mineralne,
  • źródlane,
  • stołowe.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 17 grudnia 2004 roku definicja wód wg tej klasyfikacji brzmi:

Woda mineralna to woda podziemna, która jest wydobywana jednym lub kilkoma otworami naturalnymi lub wierconymi, pierwotnie czysta pod względem chemicznym i mikrobiologicznym, charakteryzująca się stabilnym składem mineralnym oraz właściwościami mającymi znaczenie fizjologiczne, powodującymi korzystne oddziaływanie na zdrowie ludzi, zgodnie z określonymi wymaganiami i kryteriami.

Woda źródlana to tak jak mineralna, podziemna woda wydobywana jednym lub kilkoma otworami naturalnymi lub wierconymi, pierwotnie czysta pod względem chemicznym i mikrobiologicznym. Jednak, w przeciwieństwie do wody mineralnej, jej skład chemiczny i właściwości mogą ulegać niewielkim zmianom w zależności od sytuacji geologicznej podłoża. Ponad to woda źródlana ma swoją cenną wartość, bowiem pochodząc ze złóż podziemnych izolowanych od czynników zewnętrznych, jest bakteriologicznie czysta, nie posiada szkodliwych składników.

Wodę stołową natomiast otrzymuje się po dodaniu do wody źródlanej, naturalnej wody mineralnej lub soli mineralnych, zawierających jeden lub więcej składników o znaczeniu fizjologicznym, jak: sód, magnez, wapń, chlorki, siarczany, wodorowęglany. Różnica między wodą mineralną a źródlaną, czy też stołową wynika głównie z różnicy w ich składzie, co z kolei powoduje różnicę w ich właściwościach i możliwościach wykorzystania.

Ze względu na te właśnie różnice dokonano klasyfikacji wód ze względu na ich mineralizację, która przedstawia się następująco:

  • woda niskozmineralizowana to woda zawierająca w jednym litrze poniżej 500 mg rozpuszczonych składników mineralnych, można do niej zaliczyć przede wszystkim naturalną wodę źródlaną, rzadziej wodę mineralną,
  • woda średniozmineralizowana to woda zawierająca w jednym litrze od 500 do 1500 mg rozpuszczonych składników mineralnych, mineralizację w tym przedziale mogą mieć wody mineralne, rzadziej źródlane oraz stołowe,
  • woda wysokozmineralizowana to woda zawierająca w jednym litrze powyżej 1500 mg rozpuszczonych składników mineralnych, tą mineralizację mają tylko wody mineralne i stołowe.

Wody niskozmineralizowane są alternatywą do wód wodociągowych, doskonale nadają się do gotowania, parzenia kawy, herbaty i ziół, rozcieńczania soków, czy też syropów. Ponieważ bardzo dobrze rozpuszczają produkty, wydobywając z nich odżywcze składniki pokarmowe, nadają się idealnie do białek, suplementów. Można je także stosować do przygotowywania potraw dla niemowlaków.

Wody średniozmineralizowane i wysokomineralizowane są polecane przede wszystkim osobom ciężko pracującym fizycznie, sportowcom i osobom w okresie wzmożonej potliwości (np. podczas upału, gorączki), zawierają bowiem znaczne ilości składników mineralnych bardzo szybko traconych z potem. Jednak istnieją również pewne ograniczenia co do ich spożycia. Nie są zalecane dzieciom, osobom z nadciśnieniem tętniczym oraz chorobami nerek, a dodatkowo spożycie wysokozmineralizowanej powinny ograniczyć osoby z chorobami przewodu pokarmowego.

Reasumując, do częstego spożycia najlepsza jest woda o niskiej mineralizacji, z małą zawartością sodu, czyli woda źródlana. Taką wodę możemy pić bez większych ograniczeń i polecana jest również do bezpośredniego spożycia przez dzieci. Jeżeli chodzi o wody średnio- i wysokomineralizowane, to należy pić je jednak z umiarem, bowiem zbyt wysoka zawartość minerałów może być przyczyną ich nadmiernej kumulacji w organizmie. Przy wyborze wody należy więc pamiętać przede wszystkim o jej wartościach odżywczo - zdrowotnych i dostosować ją do aktualnych potrzeb własnego organizmu.

GAZOWANA CZY NIE

Poza wyborem między wodą mineralną, źródlaną a stołową, pozostaje jeszcze kwestia tego czy wybrana woda ma być gazowana czy też nie. Podejmując tą decyzję możemy kierować się tylko indywidualnymi upodobaniami, ponieważ wybór ten nie ma w zasadzie większego wpływu na nasze zdrowie, mimo iż do niedawna panowało przekonanie, że wszystko co gazowane jest złe i szkodliwe. Woda nasycona dwutlenkiem węgla przyspiesza trawienie, gdyż pobudza on żołądek do wydzielania soku, a powinny ją ograniczać w spożyciu jedynie osoby z zaburzeniami krążenia i układu oddechowego.

Wybór odpowiedniej wody jest bardzo ważny dla naszego organizmu, dlatego też warto znać rodzaje wód, ich właściwości i różnice pomiędzy nimi. Wiedza ta pozwoli dokonać nam optymalnego wyboru.